محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

36

تحفه خانى ( فارسى )

وافر است و بسيارى را حال بضد اينست و هريك ازين دو طريقه را تدبير در غذاى بحسب واجب مىبايد كرد و مرا بدان را خواصى است كه از آن خواص بقياس درست نيست پس حفظ و ملاحظه ابدان بايد كرد و خلط در اغذيه نبايد كرد و بسيارى را زيرباج كه آن عبارت از شوربائى يا سركه است مضرست و بسيارى را نافع و هركس كه استمراى غذاى غليظ مىكند بايد به آن غره نشود و اعتماد ننمايد زيرا كه بمرور ايام از آن اخلاط رديه حاصل مىشود كه موجب امراض رديّه قتاله است و هر آن‌كس كه گوشت بسيار مىخورد برو لازم است كه در چندگاه فصدى كند خصوصا كه آثار دمويت ظاهر شود زيرا كه گوشت مادّه خونست و به مقدار كه خون تولد مىكند و جفه گوشت حار رطب است به مقدار آن از كيفيت حرارت به آن قايم است و اين موجب امراض دمويست پس بر حافظ صحت مراعات باكل و شرب باعتدال مىبايد تا بدن مطيته آلام و اسقام نگردد و نفس و روح متاذى و متالم نه‌شود و فصد به قدر قوت و طاقت بايد و اگر زمان شباب و محرور المزاج باشد مراعات فصد و اخراج خون ضروريست و اگر بارد المزاج باشد متعهد گوارشهاى معتدله در حرارت بايد شد و ببايد دانست كه اشر و اضر اشياء به بدن جمع اغذيه مختلفه است و بعد از آن در رداءت و اطالتى زمان اكل است زيرا كه احوال مهضوم به نسبت ماكول مختلف مىشود . و اوفق غذا به بدن آنست كه لذيذ باشد و مقدارش معتدل باشد بحسب حجم زيرا كه اگر لذيذ باشد و مقدارش بيش باشد موجب ثقل و فساد معده است زيرا كه طبيعت با طعمهء لذيذ بيش اقبال مىنمايد و در دفع آن عاجز است و اوفق مراعات غذا در اختيارات آنست